Op een voordelige manier geld uit uw vennootschap halen: de vennootschap betaalt de nutsvoorzieningen

1. Begrip

1.1. Wat wordt er bedoeld met ‘gratis nutsvoorzieningen’?

Meestal zal deze situatie zich voordoen wanneer ook de woning waarvoor de nutsvoorzieningen betaald worden, van uw vennootschap is (in eigendom, vruchtgebruik, of eventueel gehuurd), maar dat hoeft niet. Uw vennootschap kan m.a.w. ook de nutsvoorzieningen betalen voor een woning die u privé bezit.

1.2. Hoe moeten deze ‘gratis nutsvoorzieningen’ georganiseerd worden?

Geen formaliteiten. In principe moeten er geen specifieke formaliteiten vervuld worden. Het volstaat m.a.w. dat uw vennootschap de facturen van de nutsvoorzieningen betaalt in uw plaats.

2. Gevolgen bij uw vennootschap

2.1. Zijn de kosten van de nutsvoorzieningen aftrekbaar bij uw vennootschap?

Ja. Alle kosten van de nutsvoorzieningen blijven in principe aftrekbaar bij uw vennootschap. Het feit dat u die nutsvoorzieningen geheel of gedeeltelijk privé gebruikt, verandert daar niets aan. Er moet dus ook geen stuk van deze kosten door u privé gedragen worden. Anders dan bij een eenmanszaak moet u dus niet werken met een verdeelsleutel (bv. 40% beroepsmatig en 60% privé) om de aftrekbaarheid van de kosten te kunnen bepalen. Het privégedeelte van de kosten wordt immers fiscaal ‘verrekend’ met de privé belastbare voordelen.

Algemene voorwaarden. Net zoals voor alle andere beroepskosten geldt ook hier als voorwaarde dat de kosten slechts aftrekbaar zijn als beroepskosten in de mate waarin ze niet overdreven zijn (art. 53, 10° WIB 92).

2.2. Moet er dan geen fiscale correctie gebeuren voor het privégebruik?

Toch wel. Net omdat alle kosten gedragen worden door de vennootschap en u die dus niet meer privé moet betalen, wordt u privé belast op een voordeel gratis elektriciteit, gratis verwarming, gratis water of gratis tuinonderhoud.

Gevolgen. De voordelen waarop u privé dus belast wordt, worden fiscaal gezien op dezelfde manier behandeld als een loon (art. 32, lid 2, 2° WIB 92), met als gevolg dat uw vennootschap daar in principe ook bedrijfsvoorheffing op moet inhouden. Daarnaast moeten deze voordelen ook vermeld worden op de loonfiche 281.20 (art. 57, 1° WIB 92), zo niet riskeert de vennootschap in principe een aanslag geheime commissielonen van 100% (art. 219 WIB 92).

2.3. Is het gratis privégebruik van de nutsvoorzieningen van belang voor het tarief van de vennootschapsbelasting?

Minimumbezoldigingsvoorwaarde. Voordelen alle aard tellen normaal gezien mee voor de minimumbezoldigingsvoorwaarde waaraan uw vennootschap moet voldoen om niet uitgesloten te worden van het verlaagde tarief. Dat is ook het geval voor het voordeel alle aard gratis nutsvoorzieningen.

Voorwaarde met betrekking tot bovenmatige voordelen alle aard. Sinds aanslagjaar 2027 (boekjaar 2026 of 2026-2027) is uw vennootschap uitgesloten van het verlaagde tarief vennootschapsbelasting (20% in plaats van 25% op de eerste € 100.000 belastbare winst) als ze aan haar bedrijfsleider(s) een zgn. bovenmatig deel van voordelen alle aard toegekend heeft. Er is sprake van een bovenmatig deel van voordelen alle aard als de waarde van het totaal aan bedrijfsleiders toegekende voordelen alle aard die forfaitair geraamd worden, groter is dan 20% van de totale tijdens het boekjaar toegekende bedrijfsleidersbezoldigingen. Als het voordeel alle aard gratis nutsvoorzieningen forfaitair geraamd wordt, zal het dus in rekening gebracht moeten worden om te beoordelen of aan deze voorwaarde voor het verlaagde tarief voldaan is. Als het voordeel alle aard geraamd moet worden op de werkelijke waarde (zie verder), telt het niet mee.

3. Gevolgen bij u privé

3.1. Wordt u privé belast op ‘gratis nutsvoorzieningen’?

Ja. Precies omdat de kosten van de nutsvoorzieningen gedragen worden door de vennootschap en u die kosten dus in principe niet meer moet betalen, wordt u privé belast op voordelen alle aard (art. 32, lid 2, 2° WIB 92).

Uitzondering. In plaats van volkomen gratis de door uw vennootschap betaalde nutsvoorzieningen te gebruiken, kunt u er ook voor opteren om een vergoeding te betalen aan uw vennootschap voor het privégebruik van de woning en voor het privéverbruik van elektriciteit en verwarming. In dat geval worden de belastbare voordelen verminderd met de bedragen die u privé aan uw vennootschap betaald heeft en kunnen ze dus zo eventueel ‘op nul gezet worden’.

3.2. Hoe worden de voordelen ‘gratis elektriciteit’ en ‘gratis verwarming’ berekend?

Forfaitaire of werkelijke waarde. De voordelen gratis elektriciteit en gratis verwarming worden in principe forfaitair gewaardeerd. Er wordt m.a.w. geen rekening gehouden met wat u effectief aan elektriciteit en verwarming verbruikt heeft om te bepalen hoe groot uw belastbaar voordeel is. De zgn. voordelen gratis elektriciteit en verwarming zijn dus niet afhankelijk van het feitelijke gebruik, maar wel van uw statuut binnen de vennootschap. De in aanmerking te nemen bedragen zijn namelijk hoger voor leidinggevend personeel (waaronder ook bestuurders en zaakvoerders vallen) dan voor anderen (bv. werknemers).

Belangrijk is echter wel dat de forfaitaire waardering enkel geldt als de contracten op naam van uw vennootschap staan én uw vennootschap ook de woning ter beschikking stelt waarvoor ze de elektriciteits- en/of verwarmingskosten betaalt. Betaalt de vennootschap eenvoudigweg de facturen die op uw naam staan of betaalt ze de elektriciteits- en/of verwarmingskosten van een woning waarvan u privé-eigenaar bent of die u privé huurt, dan is het belastbaar voordeel gelijk aan de ‘werkelijke waarde’ en dat is dan normaal gezien eenvoudigweg het bedrag dat uw vennootschap betaalt.

Bij forfaitaire berekening geldt een vast bedrag. De forfaitaire bedragen van deze voordelen alle aard worden elk jaar geïndexeerd. Ze gelden ongeacht of u heel de woning privé gebruikt dan wel slechts een gedeelte en ongeacht of het gaat om een gemeubileerde woning of niet.

Voor aanslagjaren 2026 en 2027 (inkomstenjaren 2025 en 2026) zijn dit de bedragen (art. 18, §3, 4 KB/WIB 92):

Belastbaar voordeel voor	Aanslagjaar	Bedrijfsleiders en leidinggevend personeel	Anderen (bv. werknemers)
Elektriciteit	2027 2026	€ 1.280 € 1.250	€ 580 € 560
Verwarming	2027 2026	€ 2.560 € 2.500	€ 1.150 € 1.130

Het gaat wel telkens om jaarbedragen, heeft u m.a.w. slechts voor een gedeelte van het jaar gratis elektriciteit genoten, dan mag u die bedragen ‘prorateren’ (bv. de helft van die bedragen als u maar sinds 1 juli gratis elektriciteit genoten heeft).

Verdelen over echtgenoten. Wanneer niet enkel uzelf, maar ook uw echtgeno(o)t(e) bedrijfsleider is van de vennootschap, mogen volgens de Rulingcommissie de voordelen alle aard verdeeld worden over u beiden (ruling nr. 800.091, 14.10.2008). Het is dus niet zo dat u allebei op het volledige voordeel belast wordt, u wordt ieder maar op de helft belast.

3.3. Hoe wordt het voordeel ‘gratis water’ berekend?

Geen forfait. Anders dan voor de voordelen gratis elektriciteit en gratis verwarming bestaat er voor gratis water geen forfaitair gewaardeerd voordeel. Dit betekent dat u in principe het voordeel moet waarderen op de ‘werkelijke waarde’ ervan voor u.

Meestal niets aan te geven. Het voordeel van gratis privéwaterverbruik mag volgens de minister van Financiën verwaarloosd worden wanneer de normale belastbare voordelen voor verwarming en verlichting aangegeven zijn (parl. vr. nr. 209, Dufour, 27.12.1995).

3.4. Hoe worden de voordelen berekend als u privé betaalt aan uw vennootschap?

Algemeen. Met ‘betalen’ wordt niet alleen het effectief storten of overschrijven van het geld bedoeld, maar ook het boeken van de betreffende voordelen op uw rekening-courant als een schuld van u privé aan uw vennootschap. Wordt bv. uw voordeel gratis verwarming van € 2.500 op uw rekening-courant (debet) geboekt, dan betekent dat namelijk dat u die € 2.500 ooit nog eens zal moeten betalen aan uw vennootschap.

Het verschil tussen het effectief betalen van een vergoeding en het bijboeken van het voordeel alle aard is dus in feite niet meer dan een betalingsmodaliteit. In het ene geval heeft u echter al betaald, in het laatste geval moet u nog betalen. In beide gevallen geldt echter wat volgt.

Neutraliseren. Wilt u om de een of andere reden privé geen belastbaar voordeel gratis elektriciteit of verwarming, dan zal de vergoeding die u privé moet betalen aan uw vennootschap dus minstens even hoog moeten zijn als het principieel belastbaar voordeel. In dat geval is het voordeel immers gelijk aan wat u zelf betaald heeft, zodat er per saldo geen belastbaar voordeel meer overblijft. Heeft u minder betaald dan het belastbaar voordeel, dan blijft het verschil m.a.w. nog wel belastbaar bij u privé (art. 18, §4 KB/WIB 92). U zal dus als bedrijfsleider in totaal op jaarbasis minstens € 3.840 (inkomstenjaar 2026) aan uw vennootschap moeten betalen voor het privéverbruik van elektriciteit en verwarming om uiteindelijk niet meer belast te worden op een belastbaar voordeel.

Opmerking. Niet belast worden op een voordeel lijkt voordeliger dan er wel op belast te worden, maar dat is niet zonder meer juist. De vraag is namelijk van welke inkomsten u die vergoedingen (om die belastbare voordelen bij manier van spreken ‘af te kopen’) aan uw vennootschap zal betalen.

Uiteindelijk zal u die vergoedingen immers moeten betalen met nettogeld (d.i. na belastingen) en dan is het maar de vraag of belast worden op een voordeel al bij al toch niet interessanter is.

3.5. Hoe wordt het netto belastbaar voordeel uiteindelijk belast?

Als een loon. Het belastbaar voordeel wordt fiscaal bij u privé volledig gelijkgesteld met een loon (art. 32, lid 2, 2° WIB 92). Het brutovoordeel mag bijgevolg niet alleen verminderd worden met de vergoedingen die u privé betaald heeft aan uw vennootschap, maar in principe ook nog eens met de sociale bijdragen die daarop verschuldigd zijn (art. 52, 7° WIB 92) en vervolgens met een forfaitaire kostenaftrek van 3% (art. 51, lid 2, 2° en lid 3 WIB 92).

Samengevat wordt het netto belastbaar voordeel m.a.w. als volgt berekend:

brutovoordeel (zoals berekend volgens formule)

- privé betaalde vergoedingen

bruto belastbaar voordeel

- sociale bijdragen

saldo

- 3% forfaitaire kostenaftrek op dat saldo

netto belastbaar voordeel

Tarief. Aangezien het belastbaar voordeel fiscaal gezien als een loon behandeld wordt, wordt het dus belast tegen de progressieve tarieven in de personenbelasting, verhoogd met de gemeentebelasting.

Sociale bijdragen. Voordelen alle aard worden samen met uw loon onderworpen aan de sociale bijdragen als zelfstandige.

Voorafbetalingen. Een laatste gevolg van het feit dat voordelen alle aard gelijkgesteld worden met loon, is dat ze onderworpen zijn aan voorafbetalingen.

 

4. Gevolgen op het vlak van de btw

4.1. Kan uw vennootschap de btw recupereren?

U heeft de keuze. De btw op de facturen voor elektriciteit, verwarming en water is in principe maar recupereerbaar in de mate waarin deze nutsvoorzieningen voor beroepsdoeleinden gebruikt worden (art. 45, §1 W.Btw) of m.a.w. de btw is niet recupereerbaar in de mate van het privégebruik. Het forfait van 75% voor gemengd gebruikte goederen is niet van toepassing op leveringen van elektriciteit, stookolie, aardgas, water, enz. Voor deze nutsvoorzieningen moet u in principe het werkelijke beroepsgebruik bewijzen. De Btw aanvaardt echter dat voor de gratis terbeschikkingstelling van verwarming en van elektriciteit uw vennootschap de btw volledig recupereert (dus ook op het privégebruik), op voorwaarde dat er btw afgedragen wordt op het aangerekende forfaitaire voordeel (circ. nr. 36/2015 (E.T. 119.650) van 23.11.2015, nr. 145).

Wat als u een vergoeding betaalt? Betaalt u aan uw vennootschap een vergoeding die ten minste gelijk is aan het voordeel, dan kan uw vennootschap de btw sowieso wel volledig recupereren.

4.2. Moet u ook nog btw betalen op het voordeel?

Dat hangt af van uw keuze. Er moet nog btw aangerekend worden wanneer u kiest voor een volledige recuperatie van de btw, ofwel omdat u gebruik maakt van de administratieve tolerantie inzake het voordeel alle aard, ofwel omdat u een vergoeding betaalt voor het privégebruik. De btw is gelijk aan het voordeel of de vergoeding × 21/121, aangezien het voordeel btw inclusief is.

4.3. Wat met de aftrek van niet-recupereerbare btw als kost in de vennootschapsbelasting?

De niet-recupereerbare btw is een volledig aftrekbare kost in de vennootschapsbelasting. Het gaat immers fiscaal gezien om een deel van uw loon.

De btw op de vergoeding die u eventueel aan uw vennootschap betaalt, is ‘verschuldigde btw’ op uitgaande verrichtingen, dus geen kost en dus geenszins aftrekbaar.

5. Voorbeeld

We geven de verschillende fiscale gevolgen van het ter beschikking stellen van gratis nutsvoorzieningen (zoals reeds toegelicht) nog even weer aan de hand van het onderstaande cijfervoorbeeld (van toepassing voor inkomstenjaar 2026).

Er wordt daarbij uitgegaan van de volgende veronderstellingen:

Kosten verwarming	€ 5.000,00
Kosten elektriciteit	€ 2.500,00
Kosten water	€ 400,00
Tarief vennootschapsbelasting	20%
Tarief personenbelasting	50%
Gemeentebelasting	7%
Tarief vermeerdering bij gebrek aan voorafbetalingen	4,5%
Sociale bijdragen, inclusief 3,05% beheerbijdrage	21,12%

 

Gevolgen bij uw vennootschap
Belastbare winst in de vennootschap vóór aftrek van de kosten van privénutsvoorzieningen	€	7.500,00
De jaarlijkse kosten van de privénutsvoorzieningen inclusief niet-recupereerbare btw	€	- 7.500,00
Uiteindelijk belastbaar in de vennootschap (‘belastbare’ winst min de aftrekbare kosten)	€	0
Nog beschikbaar in de vennootschap	€	0
Nettokosten voor uw vennootschap (de kosten met betrekking tot nutsvoorzieningen min de belasting die de vennootschap daardoor uitspaart)	€		6.000,00	80%

 

Gevolgen bij u privé
Werkelijk genoten voordeel nutsvoorzieningen (jaarlijkse kosten vennootschap)	€		7.500,00	100%
Belastbare voordelen verwarming (€ 2.560), elektriciteit (€ 1.280) en water (€ 0)	€	3.840,00
Sociale bijdragen (21,12% op het netto belastbaar voordeel)	€		- 652,92	8,71%
Bruto belastbaar voordeel (voordeel alle aard min de sociale bijdragen)	€	3.187,08
Forfaitaire kostenaftrek (3% van € 3.187,08)	€	- 95,61
Netto belastbaar voordeel (bruto belastbaar voordeel min de forfaitaire kostenaftrek)	€	3.091,47
Personenbelasting (50%, zie basisveronderstellingen bovenaan)	€	- 1.545,73
Gemeentebelasting (7% × € 1.545,73)	€	- 108,20
Vermeerdering (‘boete’) wegens onvoldoende voorafbetalingen (4,5% × € 1.545,73)	€	- 69,56
Totaal verschuldigde belasting	€		- 1.723,49	22,98%
Netto beschikbaar voor u privé (werkelijk genoten voordeel min sociale bijdragen en totale personenbelasting)	€		5.123,59	68,31%

6. Pro’s & contra’s

6.1. Voordelen van ‘gratis nutsvoorzieningen’

1. Volledig aftrekbaar in de vennootschap. De kosten van de nutsvoorzieningen die uw vennootschap betaalt, zijn integraal aftrekbaar. In tegenstelling tot bij eenmanszaken moet er dus niet gewerkt worden met een verdeelsleutel (bv. 40% - 60%).
2. Forfaitair karakter. Het voordeel waarop u belast wordt, wordt meestal, als uw vennootschap ook de woning ter beschikking stelt, forfaitair bepaald en staat dan volledig los van de werkelijke kosten die u bespaart. Het werkelijke voordeel kan dus in principe groter zijn dan het voordeel waarop u belast wordt. Het voordeel gratis water wordt zelfs gewaardeerd op € 0 als u de voordelen voor de gratis verwarming en elektriciteit aangeeft.
3. Besparing sociale bijdragen en belastingen. Vermits ook de sociale bijdragen en de personenbelastingen berekend worden op het forfaitaire voordeel en niet op het werkelijke voordeel, zullen – wanneer het forfaitaire voordeel lager is dan het werkelijke voordeel – die ook lager liggen dan wanneer u een extra loon zou moeten opnemen om hiermee een woning te kunnen financieren.
4. Weinig formalisme. Om gratis nutsvoorzieningen te laten betalen door uw vennootschap, volstaat het dat de facturen op naam van de vennootschap gezet worden en ze door uw vennootschap betaald worden. U hoeft verder niets op papier te zetten met uw vennootschap.
5. Ook mogelijk voor uw privéwoning. Uw vennootschap kan de privénutsvoorzieningen ook betalen wanneer uw woning privé is. Uw vennootschap hoeft dus de woning waarvoor de nutsvoorzieningen betaald worden niet te bezitten of te huren.

6.2. Nadelen van ‘gratis nutsvoorzieningen’

1. Forfaitair karakter. Dit kan soms ook in uw nadeel spelen. Het bedrag van het voordeel staat immers los van het werkelijke verbruik, en is ook niet gekoppeld aan bv. de oppervlakte of het volume van uw woning, de isolatie, het aantal personen dat deel uitmaakt van uw gezin, ...
2. Niet interessant bij laag verbruik. Wanneer de kosten van uw verwarming en elektriciteit relatief laag liggen (bv. omdat u uw elektriciteit geheel of gedeeltelijk uit zonnepanelen haalt), kan het forfaitair berekende voordeel hoger liggen dan het werkelijke voordeel.
3. Papierwerk. Hoewel het formalisme beperkt is, moet u de contracten wel op naam van de vennootschap laten zetten. Dit is dus wel wat papierwerk.
4. Niet altijd mogelijk. Als u een energiecontract gesloten heeft voor meerdere jaren, kunt u dat niet zomaar stopzetten en op uw vennootschap zetten.
5. Overdreven uitgaven. Ook al zijn de kosten die uw vennootschap maakt aftrekbaar, toch is het mogelijk dat de fiscus een gedeelte van de kosten als overdreven beschouwt en een gedeelte van de kosten verwerpt.